Özellikle iletişim ve dil gelişiminin çok hızlı olduğu 0-6 yaş döneminde çocuklarla iletişim maske kullanımdan dolayı kötü yönde etkilenebilir mi? Peki maskeliyken çocuğunuzla daha etkili iletişim kurmak için neler yapmalısınız? Bu yazıda, çocuklar için insanların yüzünü görmenin öneminden ve maske kullanırken çocuğunuzla daha iyi iletişim kurabilmeniz için 10 kolay yöntemden bahsedeceğim. 

 

COVID-19 virüsü ve pandemi kelimesinin gündemimize girmesiyle birlikte, maskeler de hayatımızın büyük bir parçası oldu. Her ne kadar maske kullanımı her ülkede aynı derecede yaygın olmasa da, maskeler uzunca bir süre daha bizimle olacağa benziyor.

Maske takmak virüsün yayılmasını azaltabileceği gibi kişiler arası iletişimin kalitesini de azaltabilir

Benim de bir dil ve konuşma terapisti olarak maske takmanın çocuklarla olan iletişim üzerine etkileri hakkında endişelerim var.

Dil ve iletişim becerileri hayatın ilk 6 yılında inanılmaz bir hızla gelişir. Bu sebeple özellikle bu yaşlardaki çocuklarla iletişim kurarken bunu en iyi şekilde yapmamız ve onlarla iletişimimizi sekteye uğratmamak için elimizden geleni yapmalıyız. 

 

Yüz ifadelerini görmek çocuklar için neden bu kadar önemli?

Doğduktan hemen sonra bebekler yüze benzeyen uyaranlara bakmayı diğer uyaranlara bakmaya göre tercih etmeye başlarlar. Hayatlarının ilk yılında ise yüzlere daha çok ve daha çok bakarlar

Yüze bakma tercihleri 6 aylık civarındayken artık daha tanıdıkları yüzlere doğru yönelir. Bu zamanlarda annelerinin yüzlerini gördüklerinde beyinleri diğer yüzleri gördüklerinden daha farklı tepki vermeye başlar. Öğrenmelerine bakıldığında ise bu sırada daha çok baktıkları yüzler, onların kendilerinden en çok öğrendikleri yüzlerdir. İnanılmaz bir bağlantı değil mi?

Bebeklerin yüzlere bakmaları ve yüzlerden hayatı öğrenmeleri harika. Yapılan bir araştırmada görülmüş ki bebeklerin 7 aylıkken yüzlere bakması, 2 yaş ve 4 yaş civarındaki sosyal becerilerini artırmış. Bu da demek oluyor ki bebekler yüzlere bakarak sadece öğrenmekle kalmıyor, aynı zamanda empati gibi sosyal becerileri de geliştiriyorlar. 

 

Peki ya birinin ağız hareketlerine bakmak neden çok önemli?

Bebeklikten okul yollarına kadar olan çocuklar yüzün farklı bölümlerine odaklanmayı tercih ederler. Bir araştırmanın bulgularına göre çocuklar 5 aylık olana kadar daha çok gözlere bakmış ve bundan sonra da 5 yaşına kadar daha çok ağız çevresine odaklanmıştır. Bu süreç dil ve konuşma becerilerinin hızla arttığı zamana denk geliyor. 

Biz yetişkinler işitsel uyaranları duyarak algılıyorsak bile, söylenenlerin anlaşılması ve yorumlanmasında görsel uyaranların önemi de çok büyüktür. Yani, duyması tamamen yerli yerinde olanlar bile duyarken dudak okuma becerilerinden faydalanırlar

Bütün bu yazdıklarım sanırım çocukların dil gelişimi için yüzü, gözleri ve ağzı incelemesinin ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. 

Dil edinimini tamamlamış, duyması da yerli yerinde olan bir yetişkin olarak benim bile bir insanın demek istediklerini ve duygularını maskenin ardından anlamam zor olurken, bunu çocuklardan nasıl bekleyelim?

Peki o zaman çocuklarla iletişiminizi yüzünüzde maske varken nasıl en iyi şekilde sağlarsınız? Hadi başlayalım.

Maskeliyken çocuğunla daha iyi iletişim kurabilmen için 10 yöntem 

Dışardasın ya da kapalı bir ortamda maske takmak zorundasın. Ama çocuğun yüzünün yarısını görmüyor. O zaman bu durumu en iyi şekilde değerlendirelim ve çocuğumuzla daha iyi iletişim kurmak için neler yapabiliriz bakalım.

İletişim sadece ağızdan çıkan sözlerle sınırlı değildir. O yüzden burada belirttiğim yöntemlerin bir çoğunu sadece yüzünde maske varken değil, çocuğunla iletişim kurduğun her an kullanabilirsin.

Böylece:

  • Vücut dilini daha iyi kullanacak
  • Kelimeleri nasıl kullandığının ve nasıl konuştuğunun daha iyi farkına varacak
  • Çocuğunla iletişim kurarken görsel uyaranları kullanmayı öğrenecek
  • Çocuğunu duygu ve düşünceleri yüzün sadece küçük bir bölümüne bakarak da anlayabilme konusunda geliştireceksin.

  

1. Bir şeyi söylemeden önce durakla ve bunu nasıl söyleyeceğini düşün

Söylemek istediğin şeyi söylemeden önce biraz sonra bahsedeceğim adımlara da hazırlık için durakla. Acele etme. 

Eğer bunu yaparsan, bu sana çocuğuna söylemek ya da anlatmak istediğin şeyi en iyi nasıl yapabileceğin konusunda hazırlanmak için de zaman verecek. 

 

2. Gürültüsüz yerde iletişim kurmaya çalış

Çocuğunla konuşmaya başlamadan önce etrafta çok fazla gürültü olmamasına özen göster. Çocuğunla bir yerdeyken ona yönerge vermek, bir şey anlatmak ya da onunla önemli bir şey hakkında konuşmak isteyebilirsin.

Fakat çocukların dikkat süresi daha kısadır ve bizim çok ayırdına varmadığımız etraftaki uyaranlar onlar için daha yoğun olabilir. 

Bu durumda, etrafta gürültünün olmaması önemli. Eğer biraz beklemen ve o sessiz anı bulman gerekiyorsa, beklemeye çalış. 

 

3. Konuşmadan önce çocuğunun dikkatini çek

Aklına geleni çocuğunun dikkati başka yerdeyken söylemek yerine, çocuğunun ilgisinin senin üzerinde olduğuna emin ol. 

Bunu normalde de yapman, çocuğuna seni dinlemesi ve daha iyi anlaması için iyi bir fırsat olacaktır. Çocuğunun ilgisi başka bir yerdeyken ona söylediklerin onun kulağına ya da beynine ulaşmayabilir.

 

4. Konuşmaya başlamadan önce derin bir nefes al

Maskenin arkasındaysan çocuğunla her zamankinden daha daha yüksek sesle konuşmalısın. O zaman sürekli bağırarak ses tellerini yormak yerine önce derin bir nefes almayı dene. 

Derin bir nefes al ve söylemeyi planladığın şeyi o nefesinin gücüyle söyleyerek daha yüksek sesle konuş.

5. Yavaş, net ve sakince konuş 

Konuşurken acele etme. Söyleyeceklerini tane tane ve çocuğunun anlayacağı bir şekilde yavaşça ve sakince söyle. Eğer çocuğun anlamazsa tekrarla.

6. Kısa cümleler kur ve durakla

Küçük çocuğunun maskenin ardından kurduğun uzun cümleleri hemen anlamasını bekleme. Mümkün olduğunca kolay ve uzun olmayan cümleler kurup bunların arasında duraklayarak çocuğunun duyduklarını sindirmesini sağla. 

Normal şartlarda çocuğunun dil becerilerinin gelişmesi için onunla seviyesinin biraz daha üstünde olacak zorluktaki cümleler kurmanı önerirdim. Fakat bu durumda iletişim kurmak daha önemli olduğundan söyleyeceklerini onun anlayacağı bir şekilde söylemen önemli. 

7. Gözlerini, kaşlarını ve başını da kullan

Yukarıda belirttiğim gibi çocuklar yüzün farklı bölümlerine odaklanır. Sadece ağzın değil gözünün diğer kısımlarını gözlemleyerek de pek çok bilgiye ulaşabilirler. 

O zaman neden gözlerini ve kaşlarını da kullanarak kendini ifade etmeyesin? Bu şekilde çocuğuna pek çok duygunu aktarabilirsin. Mutlu, şaşırmış, kızgın, heyecanlı, üzgün gibi bütün duyguları yüzünün tamamıyla  deneyimlemeye çalış. 

 

8. Vücut dilini kullan 

Biliyoruz ki yüzümüz ve sesimiz dünyayla tek iletişim kurma araçlarımız değil. Vücudumuzu da bu iş için kullanabiliriz. Harika değil mi? Kollar, bacaklar ve elleri büyük hareketler yaparak başkalarıyla iletişim kurmak için kullanabiliriz. 

Vücut dilini kullanmak ya da pandomim yapmak zaten çocukların ilgisini çekip onlarla daha iyi iletişim kurmak için çok iyi bir yöntemdir. Bir bakmışsın anlamadan bir pandomim ustası olmuşsun ve çocuğunla hem iletişim kuruyor hem de onu eğlendiriyorsun. 

 

Örneğin:

  • Susadığında su içiyor gibi,
  • Acıktığında yemek yiyor gibi,
  • Yorgunken uyuyor ve horluyor gibi hareketler yapabilirsin.

Çocuğunla arada kendi gizli vücut dilini bile yaratabilirsin. 

 

9. Nesneleri kullan ve parmakla işaret et

Konuştuğun şeyler hakkında kullanabildiğin bütün nesneleri kullan. 

Bunun için ya bir objeyi tutabilirsin ya da hakkında konuştuğun şeyi parmağınla gösterebilirsin. Eğer mümkünse konuştuğun kişilerin veya nesnelerin resimlerini de göstererek çocuğunla iletişimini güçlendirebilirsin. 

 

Mesela:

  • Hakkında konuştuğun şey bir araba mı, kedi mi ya da ağaç mı? Parmağınla göster!
  • Yoksa çantanın içindeki bir şey mi? Çantanı kaldır ve içini göster ya da çantandan o nesneyi çıkar ve göster.
  • Çocuğunun en sevdiği yemeklerin fotoğraflarını yanında taşı. ‘’Hangisini yemek istersin?’’ ya da ‘’elma mı yoksa portakal mı?’’ diye sor.
  • Kendinden bahsederken kendini, çocuğundan bahsederkense onu göster.

 

10. Çocuğuna sor

 

Bütün bu dediklerimi yaptın ama hala çocuğunun seni anlayıp anlamadığından emin değilsin. Neden ona sormuyorsun?

‘’Anladın mı?’’ 

Bunun cevabını vermek için de aranızda bir işaret üretebilir ya da basitçe kafa sallayarak çocuğuna seni anlayıp anlamadığını ifade etmesini isteyebilirsin. 

Bu gibi yöntemler çocuğunla sözel olmayan iletişimini, ve doğal olarak ‘iletişimini’ güçlendirecektir.  

 

 

Bakalım bu yöntemlerden hangilerini kullanmak senin işine en çok yarayacak!

Bu yazıyı sevdiklerinle ya da direk olarak sosyal medyada kolayca paylaşabileceğini biliyor muydun?

 

 

Benden daha fazla öğrenmek için:

Okumaya Devam Et

çocuğumun dil becerilerini oyunla nasıl geliştiririm
dil gelişimini destekle
Çocuğuna yeni sözcükleri öğret kelime dağarcığını kolayca geliştir
çocuğumun dil gelişimi normal mi

Eğitimleri incele

Online olarak ulaşabileceğin bu eğitimleri kendi hızında ve zamanında tamamlayabilirsin.

(Eğitimlerle ilgili detaylı bilgi ve kayıt için resimlerin üzerine tıklayın.)

Çocuğunuz henüz çok konuşmuyorsa...

geç konuşan

Çok dilli çocuk yetiştiriyorsanız. (0-4 yaş)

çok dilli, çift dilli, iki dil konuşan çocuk

Sosyal medyada takip et

Buket ile Bıcır bıcır YouTube
bicirbicir instagram
Facebook